Update
Beste lezers,
Welkom bij Pensioenrecht Updates, jaargang 7, editie 4. Daarin vindt u een overzicht van 21 in april 2024 gepubliceerde uitspraken over pensioen. U kunt hier klikken om de pdf vanaf de website te downloaden.
Pensioenrechtspraak voor u geselecteerd
In de Pensioenrecht Updates vindt u een selectie van de belangrijkste rechtspraak over de arbeidsvoorwaarde pensioen. Op die manier bent u altijd op de hoogte van relevante rechtspraak over pensioen.
Uitspraken van de maand
HR laat gehaktbalarrest en onvoorwaardelijke indexatie uitspraak in stand, PR 2024-0086 en PR 2024-0087
Deze maand oordeelde de Hoge Raad over de vegetarische gehaktbalzaak en over de onvoorwaardelijke indexatie bij de IJsbaan Jaap Eden. Kern van de gehaktbalzaak is de vraag of een producent van onder meer vegetarische gehaktballen onder de werkingssfeer van het bedrijfstakpensioenfonds voor de vleeswarenindustrie valt. De kantonrechter oordeelde dat de producten niet onder de werkingssfeer vallen omdat frikandellen, gehaktballen en hamburgers vlees dienen te bevatten. Het hof overwoog dat de gemiddelde burger onder frikandellen, gehaktballen en hamburgers niet alleen vleeshoudende producten verstaat, maar tevens vegetarische en veganistische varianten als gemaksvoeding aanmerkt in de zin van het verplichtstellingsbesluit. De Hoge Raad laat dat oordeel van het hof in stand (ECLI:NL:HR:2024:624).
Een ander voor de Hoge Raad aanhangig gemaakt geschil ging over de wijziging van onvoorwaardelijke indexatie door werkgever Stichting IJscomplex Jaap Eden naar een vaste indexatie van 1%. De (voormalige) werknemers vorderden onder meer nakoming van de onvoorwaardelijke indexatie. De kantonrechter wees hun vorderingen grotendeels toe, het hof had dat grotendeels bekrachtigd. De Hoge Raad laat dat oordeel van het hof in stand (ECLI:NL:HR:2024:523).
Zijn Gorillas en Getir virtuele online winkels die onder bedrijfstakpensioenfonds Levensmiddelen vallen? PR 2024-0096 en PR 2024-0097
Twee uitspraken over de vraag of flitsbezorgers Gorillas en Getir onder de werkingssfeerbepaling van het bedrijfstakpensioenfonds Levensmiddelen vallen. De kantonrechter overwoog dat in het verplichtstellingsbesluit een winkel is omschreven als: ‘iedere fysieke en virtuele inrichting waar overwegend een verscheidenheid aan verbruiksartikelen (…) wordt verkocht’. Hij oordeelde dat Gorillas en Getir virtuele winkels zijn. Naar gangbaar taalgebruik moet daaronder worden verstaan een online winkel waar artikelen kunnen worden gekocht, ook als dat via een app gebeurt. Zij zijn exploitanten van (virtuele) winkels waarin zij, vanuit hun eigen onderneming, levensmiddelen verkopen. De verkoop van levensmiddelen is de kernactiviteit, aldus de kantonrechter (ECLI:NL:RBAMS:2024:2312 en 2313).
Deze maand oordeelde de rechtbank Limburg in een ander werkingssfeergeschil dat een online drukkerij die minder dan 4% omzet haalt uit het bedrukken van textiel toch onder de werkingssfeer van MITT viel (ECLI:NL:RBLIM:2024:1789, PR 2024-0102).
Beëindiging indexatie is in strijd met goed werkgeverschap, PR 2024-0095
Een werkgever had jarenlang vrijstelling gehad van verplichte deelneming in bedrijfstakpensioenfonds Bouw. De pensioenovereenkomst was tot 1 januari 2007 ondergebracht bij een ander pensioenfonds. In artikel 16 van dat pensioenreglement stond dat het pensioen van slapers en pensioengerechtigden zal worden geïndexeerd zoals in artikel 25 van het pensioenreglement van Bpf Bouw. Via een zogenoemde CBSI-overeenkomst was de indexatie van het bij het pensioenfonds opgebouwde pensioen na 2007 ondergebracht bij Bpf Bouw. De werkgever heeft die overeenkomst met Bpf Bouw op 31 oktober 2022 opgezegd tegen 1 januari 2022. Eisers vorderen nakoming van de indexatie. De rechtbank oordeelt dat eisers het voorstel van werkgever tot volledige beëindiging van de indexatieregeling niet als goed werknemer hoeven te accepteren. Zij hielden daarmee aanspraak op nakoming van de met hen gemaakte afspraak zoals neergelegd in artikel 16 van het Pensioenreglement (ECLI:NL:RBMNE:2024:2472).
Uitspraken, vragen of opmerkingen zijn welkom
De redactie ontvangt graag niet op rechtspraak.nl gepubliceerde uitspraken en vragen of opmerkingen over deze nieuwsbrief. U kunt mailen naar pr-updates@budh.nl.
Tot de volgende update.
Mark Heemskerk
Hoogleraar pensioenrecht Radboud Universiteit Nijmegen
Advocaat-partner held (www.heldlaw.nl)
Raadsheer-plaatsvervanger Hof Den Bosch
e-mail: mark@heldlaw.nl / m.heemskerk@jur.ru.nl
Hoge Raad
- Hoge Raad Kern van het geschil is de vraag of een producent van onder meer vegetarische gehaktballen onder de werkingssfeer van het bedrijfstakpensioenfonds voor de vleeswarenindustrie valt. De kantonrechter oordeelde dat de producten niet onder de werkingssfeer vallen omdat, kort gezegd, frikandellen, gehaktballen en hamburgers vlees dienen te bevatten. Het hof overwoog dat de gemiddelde burger onder frikandellen, gehaktballen en hamburgers niet alleen vleeshoudende producten verstaat, maar ook vegetarische en veganistische varianten als gemaksvoeding aanmerkt in de zin van het verplichtstellingsbesluit. De Hoge Raad laat dat oordeel in stand. 19-04-2024
- Hoge Raad Geschil over wijziging van onvoorwaardelijke indexatie door werkgever Stichting IJscomplex Jaap Eden naar vaste indexatie 1%. De (voormalig) werknemers hebben onder meer nakoming van de onvoorwaardelijke indexatie gevorderd. De kantonrechter heeft hun vorderingen grotendeels toegewezen, het hof heeft dat grotendeels bekrachtigd. De Hoge Raad laat dat oordeel in stand. 05-04-2024
Hof
- Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden De bestuurder van een glazenwassersbedrijf wordt aangesproken op betaling van de pensioenpremies. Zijn verweer is dat hij in een deel van de periode waarop hij wordt aangesproken, geen personeel in dienst had. De kantonrechter is aan dit verweer voorbij gegaan, omdat de bestuurder zijn argumenten niet had onderbouwd. In hoger beroep komt het hof tot hetzelfde oordeel. De verklaringen van zijn boekhouder zijn erg summier en niet concreet. De bestuurder beroept zich verder op het ontbreken van zijn administratie, maar dat komt in dit geval voor zijn eigen rekening en risico. Het hof heeft de bestuurder daarom niet toegelaten tot bewijslevering en het hoger beroep ongegrond verklaard. 16-04-2024
- Gerechtshof Den Haag Appellante c.s. heeft pensioen opgebouwd bij Optas Pensioenen. Optas Pensioenen is in 2019 met Aegon gefuseerd. Daarbij is Optas Pensioenen opgegaan in Aegon. Appellante c.s. wil dat deze fusie ongedaan wordt gemaakt. De fusie tussen Optas Pensioenen en Aegon Levensverzekering is niet ongeldig en blijft in stand. De € 2,5 miljard die ten tijde van de fusie op de balans van Optas Pensioenen stond, behoort niet toe aan de Optas-verzekerden en zij hebben hierop geen eigendomsrechten. De pensioenrechtelijke aanspraken die de Optas-verzekerden hadden, zijn door de fusie niet aangetast en zijn ook na de fusie blijven bestaan. Deze aanspraken kunnen ongewijzigd geldend gemaakt worden bij Aegon Levensverzekering. 09-04-2024
- Gerechtshof Den Haag Appellante c.s. heeft pensioen opgebouwd bij Optas Pensioenen. Optas Pensioenen is in 2019 met Aegon gefuseerd. Daarbij is Optas Pensioenen opgegaan in Aegon. Appellante c.s. wil dat deze fusie ongedaan wordt gemaakt. De fusie tussen Optas Pensioenen en Aegon Levensverzekering is niet ongeldig en blijft in stand. De € 2,5 miljard die ten tijde van de fusie op de balans van Optas Pensioenen stond behoort niet toe aan de Optas-verzekerden en zij hebben hierop geen eigendomsrechten. De pensioenrechtelijke aanspraken die de Optas-verzekerden hadden, zijn door de fusie niet aangetast en zijn ook na de fusie blijven bestaan. Deze aanspraken kunnen ongewijzigd geldend gemaakt worden bij Aegon Levensverzekering. 09-04-2024
- Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden Echtscheiding heeft plaatsgevonden voor inwerkingtreding van de Wet verevening pensioenrechten bij scheiding. Daarom dient pensioenverdeling plaats te vinden volgens de regels van het arrest Boon/Van Loon. Het gaat daarbij om de contante waarde van de pensioenaanspraken op het moment van ontbinding van het huwelijk, omgezet naar een periodieke uitkeringen en verhoogd met indexaties. 26-03-2024
- Gerechtshof 's-Hertogenbosch Bpf Vervoer heeft bij dwangbevel van 16 april 2021 achterstallige premies, wettelijke handelsrente en incassokosten ingevorderd. In de verzetprocedure is niet duidelijk of de vordering terecht is, met name of er werknemers in dienst waren. Omdat het Bpf zich op het dwangbevel beroept, heeft het de bewijslast. Het hof laat Bpf toe tot bewijslevering of en zo ja voor welke personen er sprake was van een arbeidsovereenkomst. Geïntimeerde dient stukken van de Belastingdienst in het geding te brengen. 12-03-2024
- Gerechtshof Amsterdam Een oud-werknemer vordert van zijn voormalige werkgever een nabetaling ten aanzien van de eindafrekening en vergoeding van pensioenschade. Het hof oordeelt dat de oud-werknemer er ook in hoger beroep niet in is geslaagd zijn vorderingen inzichtelijk te maken. Het hof verenigt zich met het oordeel van de kantonrechter dat sprake is van een streefregeling en maakt dat tot de zijne. Werkgever heeft niet als slecht werkgever gehandeld, noch de oud-werknemer in zijn eer of goede naam geschaad. 27-02-2024
- Gerechtshof Amsterdam Geschil over de vraag of de aftoppingsregeling in sociaal plan op basis van de fictieve pensioendatum bij ABN-AMRO verboden leeftijdsonderscheid maakt. Niet is komen vast te staan dat de toepassing van de aftoppingsregel niet passend of noodzakelijk was voor het beoogde doel (de eerlijke verdeling van middelen ten behoeve van alle vertrekkende werknemers), omdat daarmee niet op excessieve wijze inbreuk is gemaakt op de rechten van werknemers in de positie van werknemer, aldus het hof. 13-02-2024
Rechtbank
- Rechtbank Midden-Nederland Werkgever heeft vrijstelling gehad van verplichte deelneming in bedrijfstakpensioenfonds Bouw. De pensioenovereenkomst was ondergebracht bij een andere pensioenuitvoerder (pensioenfonds) tot 1 januari 2007. In artikel 16 van dat pensioenreglement stond dat het pensioen van slapers en pensioengerechtigden zal worden geïndexeerd zoals in artikel 25 van het pensioenreglement van Bpf Bouw. De indexatie van het bij pensioenfonds opgebouwd pensioen is na 2007 ondergebracht bij Bpf Bouw via een zogenoemde CBSI-overeenkomst. Werkgever heeft die overeenkomst met Bpf Bouw op 31 oktober 2022 opgezegd tegen 1 januari 2022. Eisers vorderen nakoming van de indexatie. De rechtbank oordeelt dat eisers het voorstel van werkgever tot volledige beëindiging van de indexatieregeling niet als goed werknemer hoeven te accepteren. Zij hebben daarmee aanspraak op nakoming van de met hen gemaakte afspraak zoals neergelegd in artikel 16 van het Pensioenreglement. 24-04-2024
- Rechtbank Amsterdam Geschil over de vraag of flitsbezorger Gorillas onder de werkingssfeer van bedrijfstakpensioenfonds Levensmiddelen valt. De kantonrechter overweegt dat in het verplichtstellingsbesluit een winkel is omschreven als: ‘iedere fysieke en virtuele inrichting waar overwegend een verscheidenheid aan verbruiksartikelen (…) wordt verkocht’. Hij oordeelt dat Gorilla’s een virtuele winkel is. Naar gangbaar taalgebruik moet daaronder worden verstaan een online winkel waar artikelen kunnen worden gekocht, precies zoals dat bij Gorillas (via een App) gebeurt. Gorillas is dus de exploitant van (virtuele) winkels waarin zij, vanuit haar eigen onderneming, levensmiddelen verkoopt. De verkoop van levensmiddelen is de kernactiviteit. Er is geen samenloop met bedrijfstakpensioenfonds detailhandel of vervoer. 23-04-2024
- Rechtbank Amsterdam Geschil over de vraag of Getir onder de werkingssfeer van het bedrijfstakpensioenfonds voor het levensmiddelenbedrijf valt. De kantonrechter oordeelt dat Getir exploitant is van (virtuele) winkels waarin, zij vanuit haar eigen onderneming, levensmiddelen verkoopt. De verkoop van levensmiddelen is de kernactiviteit. Daarom valt zij per 2 mei 2021 onder de werkingssfeer van het verplichtstellingsbesluit van het bedrijfstakpensioenfonds voor het levensmiddelenbedrijf (BPFL). Vanaf die datum moet Getir pensioenpremie betalen van werknemers die in dienst zijn (geweest) en hun gegevens verstrekken. 23-04-2024
- Rechtbank Midden-Nederland Geschil over betaling facturen voor pensioenpremies. De kantonrechter wijst de vorderingen van Bpf Schoonmaak en sociale fondsen gedeeltelijk af wegens onvoldoende onderbouwing. De kantonrechter acht het in strijd met de eisen van een goede procesorde om eisers in dit stadium van de procedure nog in de gelegenheid te stellen te onderbouwen dat de creditfacturen terecht zijn verrekend met de andere facturen. 17-04-2024
- Rechtbank Zeeland-West-Brabant Geschil over schade van taxichauffeur door het niet opleggen van een loonsanctie aan de werkgever door het UWV. De rechtbank wijst een schadebedrag toe van € 3.488,79 voor loonschade. De overige gevorderde schade wordt afgewezen. Uit de salarisstrook blijkt dat de werkgever geen pensioenpremie afdraagt. Wel wordt er pensioenpremie ingehouden op het salaris. Hieruit volgt dat het pensioen uitsluitend wordt opgebouwd uit werknemerspremies. Nog los van de vraag of een misgelopen pensioenopbouw (door niet betalen van werknemerspremies) niet in een te ver verwijderd verband staat tot het niet opleggen van de loonsanctie, geldt dat de niet betaalde werknemerspremies geen misgelopen betalingen zijn waartoe de werkgever gehouden was uit hoofde van de overeenkomst. Het verzoek om pensioenschade zal daarom worden afgewezen. 15-04-2024
- Rechtbank Limburg Geschil over de vraag of online drukkerij Drukwerkdeal onder werkingssfeer van bedrijfstakpensioenfonds MITT valt. Drukwerkdeal behaalt minder dan 4% van haar omzet uit het bedrukken van textiel. De kantonrechter oordeelt dat de werkgever onder de werkingssfeerbepaling valt. Het standpunt van Drukwerkdeal dat er een ondergrens moet gelden om tot afbakening te komen, kan geen standhouden, hoewel de kantonrechter niet uitsluit dat dit anders kan liggen in geval van een daadwerkelijk verwaarloosbare omzet. In dat verband overweegt de kantonrechter dat de gemiddelde omzet over de jaren 2015 t/m 2022 die Drukwerkdeal behaalde uit textiel weliswaar gering is, maar procentueel en zeker in absolute bedragen niet verwaarloosbaar. 10-04-2024
- Rechtbank Den Haag Eiser was reservist en vraagt een uitkering op grond van de Uitkeringswet gewezen militairen (UGM). De rechtbank oordeelt dat eiser niet voldoet aan het huidige artikel 1 lid 1 aanhef en onder b UGM. Het moet gaan om een beroepsmilitair. 04-04-2024
- Rechtbank Den Haag Eiser ontvangt een militair arbeidsongeschiktheidspensioen gebaseerd op invaliditeit van 75%. Zijn verzoek om toekenning van een hoger militair invaliditeitspensioen is afgewezen. De rechtbank oordeelt dat die afwijzing terecht is. Er is geen aanleiding te veronderstellen dat medisch onderzoek niet zorgvuldig is uitgevoerd. 02-04-2024
- Rechtbank Limburg Geschil over de pensioenrechten van het tijdens de huwelijkse periode opgebouwde pensioen. Het gaat om een klein pensioen beneden de afkoopgrens. De rechtbank oordeelt dat er op grond van de WVPS dan geen recht is op verevening. 20-03-2024
- Rechtbank Limburg Ontbinding arbeidsovereenkomst van een senior jurist bij de Raad voor Rechtsbijstand. Geen reëel verbetertraject geboden, geen ontbinding wegens disfunctioneren. Wel ontbinding arbeidsovereenkomst wegens een verstoorde arbeidsverhouding. Billijke vergoeding toegekend. 06-03-2024
- Rechtbank Den Haag Partijen zijn van 2008 tot en met 2021 met elkaar gehuwd geweest. Tijdens het huwelijk heeft [naam 2] in zijn vennootschap [bedrijfsnaam] ouderdoms- en nabestaandenpensioen in eigen beheer opgebouwd. [naam 1] is gerechtigd tot de helft van dit opgebouwde pensioen en zij vordert afstorting daarvan (aan een toegelaten instelling). Voor toewijzing van de vordering is vereist dat [bedrijfsnaam] over voldoende liquide middelen beschikt. [naam 2] en [bedrijfsnaam] stellen dat hiervan geen sprake is. De rechtbank kan op dit moment nog niet vaststellen of dat zo is. Aangezien op [naam 2] en [bedrijfsnaam] hiervoor de bewijslast rust, zal de rechtbank aan hen opdragen bewijs daarvoor te leveren. 21-02-2024
- Rechtbank Midden-Nederland Geschil tussen werkgeefster gedaagde en bedrijfstakpensioenfonds over hoogte premiefacturen. Werkgever betwist niet dat zij in het verleden onder de werkingssfeer viel van de cao en het bedrijfstakpensioenfonds en dat zij op grond hiervan sociale premies en pensioenpremies aan de Stichtingen verschuldigd was. Zij stelt echter dat dit sinds 4 maart 2019 niet meer het geval is omdat alle arbeidsovereenkomsten die zij met haar werknemers had toen zijn beëindigd als gevolg van het faillissement dat op 7 maart 2019 is uitgesproken. Dit faillissement is overigens later weer vernietigd. Gedaagde stelt dat zij van de beëindiging van deze dienstverbanden melding heeft gemaakt. De kantonrechter oordeelt dat er een pak papier ligt met erkende en betwiste vorderingen en bepaalt dat partijen zich schriftelijk moeten uitlaten om duidelijkheid te geven. 04-10-2023