Update
Beste lezers,
Welkom bij Pensioenrecht Updates, jaargang 6, editie 11. Daarin vindt u een overzicht van 22 in november 2023 gepubliceerde uitspraken over pensioen. U kunt hier klikken om de pdf vanaf de website te downloaden.
Pensioenrechtspraak voor u geselecteerd
In de Pensioenrecht Updates vindt u een selectie van de belangrijkste rechtspraak over de arbeidsvoorwaarde pensioen. Op die manier bent u altijd op de hoogte van relevante rechtspraak over pensioen.
Uitspraken van de maand
Deliveroo-maaltijdbezorger per fiets valt onder pensioenfonds vervoer, PR 2023-0213
Deze maand verscheen het langverwachte Deliveroo-arrest van de Hoge Raad. Eerder oordeelde hij dat maaltijdbezorgers een arbeidsovereenkomst hadden. De vervolgvraag was of de maaltijdbezorgers per fiets vielen onder de werkingssfeer van het bedrijfstakpensioenfonds voor beroepsvervoer over de weg. In dit arrest oordeelt de Hoge Raad dat het hof terecht heeft geconcludeerd dat Deliveroo verplicht was deel te nemen in het bedrijfspensioenfonds. In een taalkundige uitleg omvat ‘vervoeren van goederen over de weg’ ook maaltijdbezorging per fiets. Ook indien achteraf bezien de wettelijk vereiste representativiteit bij de totstandkoming van het verplichtstellingsbesluit zou hebben ontbroken, betekent dit in het stelsel van de Wet Bpf 2000 niet dat het verplichtstellingsbesluit jegens Deliveroo buiten toepassing moet blijven. Verder overweegt de Hoge Raad dat niet in te zien valt dat de wijze waarop het exclusieve uitvoeringsrecht aan Bpf Vervoer is toegekend in strijd is met het vrij verkeer van dienstverlening. (ECLI:NL:HR:2023:1622)
Niet indexeren door pensioenfonds PMT is geen schending eigendomsrecht, PR 2023-0215
Een aantal pensioengerechtigden bepleitte dat het jarenlang niet indexeren van hun pensioen door PMT in strijd is met het Europees eigendomsrecht omdat de koopkracht van hun pensioen is gedaald. Het hof oordeelt dat bedrijfstakpensioenfonds PMT niet onrechtmatig dan wel in strijd met artikel 17 EU Handvest handelt door de pensioenuitkering van appellanten niet te indexeren. Er is onvoldoende connexiteit om te toetsen aan het eigendomsrecht uit het Handvest. Toetsing zou leiden tot een gerechtvaardigde inbreuk op het eigendomsrecht. Het hof ziet geen aanleiding tot het stellen van prejudiciële vragen hierover aan het Hof van Justitie EU. (ECLI:NL:GHDHA:2023:2301)
Overlappende werkingssfeer Bpf MITT en Detailhandel: werkgever G-star valt onder Detailhandel, niet onder MITT, PR 2023-0220
G-star had vrijstelling van Bpf MITT. Vanaf 1 april 2019 heeft G-star zich aangesloten bij Bpf Detailhandel. Ook daarvoor heeft G-Star vrijstelling verkregen. Nadat Bpf MITT de gelijkwaardigheid van de pensioenregeling in 2020 opnieuw wilde toetsen gaf G-Star aan niet langer onder de werkingssfeer te vallen omdat een transitie is gemaakt van ontwerp- en groothandelorganisatie naar verkoop van kleding aan consumenten. De kantonrechter concludeert dat het zwaartepunt van de bedrijfsactiviteiten van G-Star – en daarmee haar kernactiviteit – ligt bij de verkoop van kleding aan particulieren. Daarmee valt G-Star onder de werkingssfeer van Bpf Detailhandel. Bij overlap dient een beperkte uitleg ertoe te leiden dat een dubbele aansluiting wordt voorkomen zodat geen sprake is van verplichte deelname aan meer dan één pensioenfonds. Daarom wordt het hoofdzakelijkheidscriterium ingelezen, in die zin dat werkgevers verplicht zijn aangesloten indien en voor zover een bedrijf hoofdzakelijk MITT-activiteiten verricht. G-Star voldoet niet aan dat criterium en valt daarom niet onder MITT. (ECLI:NL:RBAMS:2023:7314)
Uitspraken, vragen of opmerkingen zijn welkom
De redactie ontvangt graag niet op rechtspraak.nl gepubliceerde uitspraken en vragen of opmerkingen over deze nieuwsbrief. U kunt mailen naar pr-updates@budh.nl.
Tot de volgende update.
Mark Heemskerk
Hoogleraar pensioenrecht Radboud Universiteit Nijmegen
Advocaat-partner held (www.heldlaw.nl)
Raadsheer-plaatsvervanger Hof Den Bosch
e-mail: mark@heldlaw.nl / m.heemskerk@jur.ru.nl
Hoge Raad
- Hoge Raad De Hoge Raad oordeelt dat het hof terecht heeft geconcludeerd dat Deliveroo verplicht was deel te nemen in het bedrijfspensioenfonds voor het beroepsvervoer over de weg. In een taalkundige uitleg omvat ‘vervoeren van goederen over de weg’ ook maaltijdbezorging per fiets. Ook indien achteraf bezien de wettelijk vereiste representativiteit bij de totstandkoming van het verplichtstellingsbesluit zou hebben ontbroken, betekent dit in het stelsel van de Wet Bpf 2000 niet dat het verplichtstellingsbesluit jegens Deliveroo buiten toepassing moet blijven. Niet in te zien valt dat de wijze waarop het exclusieve uitvoeringsrecht aan Bpf Vervoer is toegekend in strijd is met het vrij verkeer van dienstverlening. 24-11-2023
- Hoge Raad Na echtscheiding is er een geschil over de alimentatie en over de pensioenverdeling. In de alimentatiezaak oordeelt de Hoge Raad dat een vermoeden van bedrog door de wederpartij naar voren mag worden gebracht zolang de zaak nog niet in staat van wijzen is. De rechter dient de partij in de gelegenheid te stellen haar standpunt dat sprake is van bedrog door de wederpartij uiteen te zetten. In de pensioenzaak oordeelt de Hoge raad dat artikel 8c PSW niet zo ruim kan worden uitgelegd dat staking van toekomstige opbouw een vermindering is van pensioenaanspraken waarvoor instemming van de echtgenoot nodig is. Bij de berekening van het te verevenen pensioen moet worden uitgegaan van tijdsevenredige pensioenaanspraken en niet van de gefinancierde pensioenaanspraak. Verder oordeelt de Hoge Raad dat de oordelen van het hof over niet afstorting van het in eigen beheer opgebouwd pensioen onbegrijpelijk althans onvoldoende gemotiveerd zijn. 17-11-2023
Hof
- Gerechtshof Den Haag Een aantal pensioengerechtigden bepleit dat het jarenlang niet indexeren van hun pensioen door PMT in strijd is met het Europees eigendomsrecht omdat de koopkracht van hun pensioen is gedaald. Het hof oordeelt dat bedrijfstakpensioenfonds PMT niet onrechtmatig dan wel in strijd met artikel 17 EU Handvest handelt door de pensioenuitkering van appellanten niet te indexeren. Er is onvoldoende connexiteit om te toetsen aan het eigendomsrecht uit het Handvest. Toetsing zou leiden tot een gerechtvaardigde inbreuk op het eigendomsrecht. Het hof ziet geen aanleiding tot het stellen van prejudiciële vragen hierover aan het Hof van Justitie EU. 28-11-2023
- Gerechtshof Den Haag Kernvraag is of is komen vast te staan dat is overeengekomen dat werknemer per 1 juli 2018 van de levensloopregeling gebruik zou maken, wat tot gevolg zou hebben dat hij onbetaald verlof zou opnemen tot het bereiken van de pensioengerechtigde leeftijd. Het hof is voorshands tot het oordeel gekomen in het tussenarrest dat partijen dit zijn overeengekomen. Werknemer is in staat gesteld dit bewijs te ontzenuwen. Naar het oordeel van het hof is het tegenbewijs niet door hem geleverd. Uit de afgelegde getuigenverklaringen van vier collega’s leidt het hof af dat zij er allen van uitgingen dat werknemer op 1 juli 2028 van de levensloopregeling gebruik zou maken. 31-10-2023
- Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden Het gaat in deze zaak om de vraag of partijen de toepasselijkheid van de Wet verevening pensioenrechten bij scheiding (Wvps) hebben uitgesloten als bedoeld in artikel 2 lid 1 van deze wet. Het niet ondertekende echtscheidingsconvenant wordt door het hof aangemerkt als geschrift als bedoeld in artikel 2 lid 1 Wvps. Partijen zijn rechtsgeldig overeengekomen de toepasselijkheid van de Wvps uit te sluiten en worden geacht daarover goed te zijn voorgelicht door de wederzijdse advocaten die hen bijstonden bij de totstandkoming van het convenant. 31-10-2023
- Gerechtshof Amsterdam Appellant heeft vanaf maart 1982 een WAO-uitkering. Hij voldoet niet aan de voorwaarde die het pensioenreglement stelt aan premievrije pensioenopbouw bij arbeidsongeschiktheid, omdat hij niet (tijdig) een aanvraag heeft ingediend. Uit door hem overgelegde opgaven bedrijfspensioen over de jaren 1979-1982, waarop geplakte pensioenzegels worden vermeld, blijkt niet dat Bpf Bouw van de arbeidsongeschiktheid vanaf maart 1982 op de hoogte was of had kunnen zijn. Daarom kan Bpf Bouw niet worden verweten dat zij hem er niet op heeft gewezen dat hij een aanvraag tot premievrije voortzetting van zijn pensioen kon doen. Appellant kan geen rechten ontlenen aan een (informatie)brochure. 24-10-2023
- Gerechtshof Den Haag Dit geding gaat over de vraag of het faillissement van een schilder/glaszetter op vordering van het pensioenfonds moet worden uitgesproken. Het hof oordeelt dat summierlijk gebleken is van het vorderingsrecht van het pensioenfonds. De vordering is gegrond op inschrijving van een eenmanszaak als schilder/glaszetter bij de Kvk. Het had op de weg van de failliet gelegen om die inschrijving te corrigeren indien die categorisering niet juist was. 09-05-2023
Rechtbank
- Rechtbank Amsterdam G-star had vrijstelling van Bpf MITT. Vanaf 1 april 2019 heeft G-star zich aangesloten bij Bpf Detailhandel. Ook daarvoor heeft G-Star vrijstelling verkregen. Nadat Bpf MITT de gelijkwaardigheid van de pensioenregeling in 2020 opnieuw wilde toetsen gaf G-Star aan niet langer onder de werkingssfeer te vallen omdat een transitie is gemaakt van ontwerp- en groothandelsorganisatie naar verkoop van kleding aan consumenten. De kantonrechter concludeert dat het zwaartepunt van de bedrijfsactiviteiten van G-Star – en daarmee haar kernactiviteit – ligt bij de verkoop van kleding aan particulieren. Daarmee valt G-Star onder de werkingssfeer van Bpf Detailhandel. Bij overlap dient een beperkte uitleg ertoe te leiden dat een dubbele aansluiting wordt voorkomen zodat geen sprake is van verplichte deelname aan meer dan één pensioenfonds. Daarom wordt het hoofdzakelijkheidscriterium ingelezen, in die zin dat werkgevers verplicht zijn aangesloten indien en voor zover een bedrijf hoofdzakelijk MITT-activiteiten verricht. G-Star voldoet niet aan dat criterium en valt daarom niet onder MITT. 17-11-2023
- Rechtbank Midden-Nederland Man en vrouw verzoeken om verdeling van de huwelijksvermogensgemeenschap. Het huwelijk is gesloten vóór 1 januari 2018 zodat er een algehele gemeenschap van goederen is. De rechtbank beslist ten aanzien van de verschillende vermogensbestanddelen, waaronder diverse woningen. Het door de vrouw vóór het huwelijk afgekochte Italiaanse pensioen behoort niet tot de huwelijksgoederengemeenschap. Het op de gezamenlijke rekening gestorte afkoopbedrag levert een vergoedingsrecht op voor de vrouw. 17-11-2023
- Rechtbank Overijssel Werkgever had tot 30 september 2022 een werknemer in dienst. Op grond van de werkingssfeerbepaling van PMT en de sociale fondsen was hij verplicht premies te betalen. De kantonrechter oordeelt dat de werkgever een groot deel van de facturen moet betalen. Enkele facturen van de sociale fondsen zijn onvoldoende onderbouwd en hoeven niet betaald te worden. 14-11-2023
- Rechtbank Midden-Nederland Geschil tussen werkgever en werknemer over de uitleg van de pensioenovereenkomst. De werknemer (directeur) stelt dat met hem was overeengekomen eenzelfde pensioenregeling als de ABP-regeling. De rechtbank legt de pensioenafspraken zo uit dat de verzekerde regeling is overeengekomen. Er is geen gerechtvaardigde verwachting gewekt dat de werkgever het verschil in pensioenuitkomst zou compenseren. 08-11-2023
- Rechtbank Oost-Brabant Eiser stelt door boekhouder en advocaat te zijn benadeeld bij echtscheiding. Volgens hem is een beroepsfout gemaakt, onder meer door in strijd met eerdere afspraken een compensatie toe te kennen voor het afzien van pensioenverevening en door onjuiste advisering over het in eigen beheer opgebouwd pensioen. In dit vonnis komt de rechtbank tot de conclusie dat [gedaagden 1] en [gedaagden 2] op sommige onderdelen beroepsfouten hebben gemaakt en daarom hoofdelijk aansprakelijk zijn voor de schade die [eiser 1] als gevolg daarvan heeft geleden bij de verdeling van het vermogen van [eiser 1] en/of [A]. Gedaagde 1 heeft als opdrachtnemer een toerekenbare tekortkoming jegens [eiser 1] gepleegd door niet met [eiser 1] te overleggen over de wijze van herstel van de fouten in haar eerdere berekeningen die waren gebaseerd op de onjuiste aanname dat de woning en de appartementen gezamenlijk eigendom waren. Gedaagde 4 heeft als opdrachtnemer meerdere toerekenbare tekortkomingen jegens [eiser 1] gepleegd, waarvan de laatste en meest verstrekkende is dat zij, nadat zij ontdekte dat de woning en de appartementen alleen eigendom waren van [eiser 1], [eiser 1] niet heeft gewezen op het gevolg van een afwijking van bijna € 300.000, ten opzichte van een verdeling volgens de huwelijkse voorwaarden, en niet heeft geverifieerd of [eiser 1] toch nog steeds een verdeling op basis van 50-50 wilde. Ten aanzien van de pensioenverevening en het eigen beheer is geen beroepsfout gemaakt. Het is nog niet duidelijk of [eiser 1] inderdaad schade heeft geleden en zo ja, hoe hoog die schade is. Partijen zullen daarover nog nadere informatie moeten verschaffen. 08-11-2023
- Rechtbank Overijssel Kern van het geschil is of sprake is van een rechtsgeldige wijziging van een middelloonregeling naar beschikbare premieregeling. De rechtbank overweegt dat de keuzemogelijkheid om middelloonregeling in beschikbare premieregeling te wijzigen in de cao is gedelegeerd aan werkgever en OR. Werknemers hebben via incorporatiebeding bij voorbaat ingestemd met die keuzemogelijkheid en de daarop gebaseerde wijziging van de pensioenregeling. 07-11-2023
- Rechtbank Rotterdam Geschil over pensioenverevening na echtscheiding. Op het huwelijksvermogensregime is Nederlands recht van toepassing. De rechtbank oordeelt dat de Wvps geldt voor het pensioen dat tijdens het huwelijk is opgebouwd op grond van een Duitse pensioenregeling uitgevoerd door een Duitse pensioenuitvoerder. Voor een buitenlandse pensioenregeling geldt geen recht op rechtstreekse uitkering jegens het uitvoeringsorgaan 03-11-2023
- Rechtbank Rotterdam Werknemer stelt dat Brunel de pensioenregeling niet goed is nagekomen doordat de pensioenopbouw in de periode 1997 tot en met 2001 is gebaseerd op een te laag salaris en doordat Brunel in 2002 de eindloonregeling heeft gewijzigd in een beschikbare premieregeling. Werknemer vordert primair dat Brunel de pensioenregeling alsnog nakomt door een koopsom af te storten bij een levensverzekeraar. Subsidiair vordert hij schadevergoeding. Volgens Brunel is de pensioenovereenkomst correct nagekomen. Brunel voert verder als verweer dat de eindloonregeling is gewijzigd en betwist de hoogte van de gestelde schade. In conventie wordt een deel van de vordering afgewezen. Voor een ander deel kan de kantonrechter nog niet beslissen wie gelijk krijgt. Daarvoor is bewijslevering nodig. 03-11-2023
- Rechtbank Limburg Werkgever valt onder werkingssfeer Bpf Bouw en is premies verschuldigd. Hij heeft een factuur te laat betaald. Het geschil gaat over de verschuldigde buitengerechtelijke kosten, proceskosten en rente. Werkgever meent de buitengerechtelijke kosten niet te zijn verschuldigd, omdat in de aanmaning van de incassogemachtigde van de Stichtingen bij het gevorderde bedrag aan incassokosten niet vermeld staat welk deel daarvan betrekking heeft op btw, zodat de vordering op dat moment volgens gedaagde onvolledig was. De kantonrechter oordeelt dat er geen verplichting is om in een aanmaning waarin een vergoeding van buitengerechtelijke incassokosten in rekening wordt gebracht, die vergoeding te splitsen in het deel dat ziet op de kosten sec en het deel van die vergoeding dat ziet op btw (indien die in rekening wordt gebracht). Het niet vermelden van welk deel btw betreft, ontslaat de schuldeiser niet van zijn betalingsverplichting. 01-11-2023
- Rechtbank Limburg Geschil tussen voormalig voorzitter raad van toezicht en Bpf MITT over de vergoeding van btw voor zijn werkzaamheden. Hij heeft btw afgedragen. Volgens hem krijgt Bpf MITT door afspraken met de Belastingdienst een deel van de door hem afgedragen btw terug. Dan komt dat bedrag aan hem toe, zo stelt hij. Waarom eiser recht zou hebben op informatie over afspraken tussen Bpf MITT en de Belastingdienst, ontgaat de kantonrechter. Waarom eiser op grond van deze afspraken recht meent te hebben op een hogere beloning dan overeengekomen, valt evenmin in te zien. Zijn vordering strandt dan ook wegens het ontbreken van enige grondslag. 01-11-2023
- Rechtbank Zeeland-West-Brabant Dit geschil gaat over de vraag of de eenzijdige wijziging van de middelloonregeling. Bij de belangenafweging wordt het gewicht van de belangen van de werkgever bij het doorvoeren van de wijziging mede bepaald door het gewicht van de belangen van de werknemer die daartegenover staan. Het gaat hierbij niet om een onaanvaardbaarheidstoets, maar om een strenge redelijkheidstoets. Al met al is de kantonrechter van oordeel dat het belang van werkgever bij wijziging van de pensioenregeling, ten opzichte van het belang van eisers bij ongewijzigde instandhouding van de pensioenregeling, zodanig zwaarwichtig is, dat het belang van eisers op gronden van redelijkheid en billijkheid moet wijken voor het belang van werkgever. Daarvoor zijn – kort gezegd – de volgende omstandigheden redengevend: de kosten van de middelloonregeling werden buitenproportioneel hoog, ook vertegenwoordigers van werknemer waren het erover eens dat de pensioenregeling veranderd moest worden en zijn bij de onderhandelingen betrokken geweest, het extra risico dat de nieuwe pensioenregeling behelst, is relatief en de werknemers zijn op verschillende, adequate manieren gecompenseerd voor de wijziging en het extra risico. 25-10-2023
- Rechtbank Midden-Nederland Geschil over de vraag of werkgeefster onder de werkingssfeer valt van Bpf Schoonmaak. Werkgeefster stelt dat zij een uitzend- en detacheringsbureau is en geen schoonmaak- en/of glazenwassersbedrijf. Bij tussenvonnis zijn Stichting BPF Schoonmaak- en glazenwassersbedrijf (BPF) en Stichting Raad voor Arbeidsverhoudingen Schoonmaak- en Glazenwassersbranche (Ras) in de gelegenheid gesteld om bewijs bij te brengen dat werkgeefster onder de verplichte deelname aan de regelingen van BPF en Ras valt. De kantonrechter oordeelt dat het bewijs niet slaagt. 20-09-2023
Antillen
- Gerecht in Eerste Aanleg van Aruba Echtscheiding en verdeling huwelijksgoederengemeenschap Aruba. Het Gerecht bepaalt onder meer dat de woning dient te worden verkocht en beslist ten aanzien van overige vermogensbestanddelen. Het Gerecht overweegt dat de man en de vrouw ieder geen aanspraak maken op en afstand doen van het door de ander opgebouwde pensioen. Het pensioen van de man zal daarom zonder nadere vergoeding aan de man worden toegedeeld en dat van de vrouw aan de vrouw, eveneens zonder nadere vergoeding. 28-09-2022
- Gerecht in Eerste Aanleg van Aruba Geschil over verdeling ontbonden Arubaanse huwelijksgoederengemeenschap. Het gerecht stelt vast dat partijen het eens zijn over toebedeling woning en hypotheek aan de man, die de vrouw wegens overbedeling bedrag dient te voldoen. Partijen zijn het eens over verdeling inboedel en overbedeling wegens toedeling auto’s aan de man. Het Gerecht beslist dat door de man opgebouwd pensioen aan hem wordt toebedeeld en het door de vrouw opgebouwde pensioen aan haar zal worden toebedeeld, terwijl partijen te dezen niets aan elkaar verschuldigd zijn uit hoofde van overbedeling. 28-09-2022
- Gerecht in Eerste Aanleg van Aruba Geschil tussen werknemer en werkgever over de uitleg van de vaststellingsovereenkomst. Werkneemster stelt dat ten onrechte het bijzonder tarief van 25% is toegepast op de betaling van de emolumenten. Het Gerecht oordeelt voorshands dat het gunstiger tarief, te weten het tabeltarief, (normaal) kan worden toegepast. Naar het voorshands oordeel van het Gerecht is voldoende aannemelijk gemaakt dat werkgever de vaststellingsovereenkomst heeft nagekomen door een kopie van de pensioenovereenkomst over te leggen, nu de originele pensioenovereenkomst ingevolge artikel 3 lid 4 van de Landsverordening Algemeen Pensioen niet kan worden overgelegd. Dat Olive Tree pas na het instellen van dit kort geding over is gegaan tot het afsluiten van een pensioenovereenkomst, maakt het vorenstaande niet anders. 06-07-2022