Update
Beste lezers,
Welkom bij Pensioenrecht Updates, jaargang 6, editie 1. Daarin vindt u een overzicht van zes in januari 2023 gepubliceerde uitspraken over pensioen. U kunt hier klikken om de pdf vanaf de website te downloaden.
Pensioenrechtspraak voor u geselecteerd
In de Pensioenrecht Updates vindt u een selectie van de belangrijkste rechtspraak over de arbeidsvoorwaarde pensioen. Op die manier bent u altijd op de hoogte van relevante rechtspraak over pensioen.
Uitspraken van de maand
Eenzijdige wijziging middelloonregeling naar premieovereenkomst niet rechtsgeldig (PR 2023-0016)
Deze maand een zaak waarin een werkneemster met succes protesteerde tegen een wijziging van middelloon naar premieovereenkomst (ECLI:NL:RBROT:2023:175). De kantonrechter achtte onder meer van belang dat de werkgever niet had aangetoond dat de middelloonregeling niet meer kon worden uitgevoerd voor de werkneemster. Hij was niet overtuigd dat het aangaan van de middelloonregeling voor de werkneemster kostentechnisch gezien niet gevergd kon worden van de werkgever. Anticipatie op de premieovereenkomsten uit de wet toekomst pensioenen overtuigde evenmin. Niet was komen vast te staan de dat de werkneemster er door de premieovereenkomst niet of nauwelijks op achteruit zou gaan.
In de vorige nieuwbrief berichtte ik over een zaak bij dezelfde rechtbank waarin werknemers vergeefs protesteerden tegen eenzijdige wijziging van hun pensioenovereenkomst door de werkgever van middelloon naar premieovereenkomst (ECLI:NL:RBROT:2022:10864, PR 2023-0010).
Dit illustreert hoe casusspecifiek de uitkomst kan zijn. Wat in één geval een voldoende zwaarwichtig belang is voor de werkgever is dat in een ander geval niet. Uiteraard gaat het niet alleen om de belangenafweging maar ook om de feiten en de onderbouwing van de belangen van zowel de werkgever als de werknemer.
Afspraak over pensioenverdeling bij scheiding niet opzegbare duurovereenkomst (PR 2023-0015)
Veel pensioenrechtspraak gaat over de pensioengevolgen na echtscheiding. In een zaak van het Hof Arnhem-Leeuwarden waren bij de echtscheiding in 1990 geen pensioenafspraken gemaakt. Toen man en vrouw beiden pensioengerechtigd waren in 2005 maakten zij een afspraak waarbij de man een deel van zijn pensioen met de vrouw deelde. Het ABP gaf daaraan uitvoering. In 2019 zette de man deze afspraak stop. De vrouw wenste veroordeling van de man tot voortzetting van de maandelijkse uitkering van € 1.158,22 met indexatie. De rechtbank wees dat toe.
In hoger beroep voerde de man onder meer aan dat sprake is van een duurovereenkomst die hij mocht opzeggen en dat sprake is van onvoorziene omstandigheden. Het hof oordeelt dat sprake is van een duurovereenkomst voor bepaalde tijd, namelijk tot het overlijden. Die overeenkomst is niet opzegbaar. Evenmin is sprake van onvoorziene omstandigheden. Het vonnis van de kantonrechter werd bekrachtigd (ECLI:NL:GHARL:2023:172).
Uitspraken, vragen of opmerkingen zijn welkom
De redactie ontvangt graag niet op rechtspraak.nl gepubliceerde uitspraken en vragen of opmerkingen over deze nieuwsbrief. U kunt mailen naar pr-updates@budh.nl.
Tot de volgende update.
Mark Heemskerk
Hoogleraar pensioenrecht Radboud Universiteit Nijmegen
Advocaat-partner held (www.heldlaw.nl)
Raadsheer-plaatsvervanger Hof Den Bosch
e-mail: mark@heldlaw.nl / m.heemskerk@jur.ru.nl
Hof
- Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden Geïntimeerde was werkzaam bij Metafoor en is op 14 december 2014 volledig arbeidsongeschikt geraakt. Nadat Metafoor gedurende 104 weken het loon van volledig had doorbetaald, is deze wettelijke loonbetalingsverplichting per 14 december 2016 geëindigd. Er was sprake van een slapend dienstverband als bedoeld in de Xella-uitspraak van de Hoge Raad van 8 november 2019. Geïntimeerde maakt aanspraak op een transitievergoeding. De kantonrechter heeft de vordering toegewezen tot een bedrag van € 48.465,36 bruto, vermeerderd met rente en kosten. Daarbij is de kantonrechter ervan uitgegaan dat het pensioenontslagbeding in de tussen partijen gesloten arbeidsovereenkomst zo moet worden uitgelegd dat de arbeidsovereenkomst van rechtswege eindigt op de eerste dag van de maand volgende op de maand waarin geïntimeerde de AOW-gerechtigde leeftijd heeft bereikt, en dus per 1 juli 2019. Het hof oordeelt net als de kantonrechter dat Metafoor een Xella-vergoeding aan geïntimeerde dient te betalen maar komt tot een iets lagere vergoeding van € 48.458 bruto. 24-01-2023
- Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden Man en vrouw waren in 1968 gehuwd op huwelijkse voorwaarden, met uitsluiting van gemeenschap. Het huwelijk is in 1990 ontbonden. Daarbij zijn geen afspraken gemaakt over pensioen. Nadat man en vrouw beiden pensioengerechtigd waren in 2005 hebben zij een afspraak gemaakt over de pensioenverdeling. Het ABP heeft daaraan uitvoering gegeven. In 2019 kondigt de man aan dat hij de betaling van pensioen zal stopzetten. Dat is gebeurd in augustus 2019. De vrouw vordert veroordeling van de man tot betaling van de pensioenuitkering van € 1.158,22, te vermeerderen met indexatie. De rechtbank wijst de vorderingen van de vrouw (grotendeels) toe. In hoger beroep voert de man onder meer aan dat sprake is van een duurovereenkomst die hij mocht opzeggen en dat sprake is van onvoorziene omstandigheden. Het hof oordeelt dat sprake is van een duurovereenkomst voor bepaalde tijd, namelijk tot het overlijden. Die overeenkomst is niet opzegbaar. Evenmin is sprake van onvoorziene omstandigheden. 10-01-2023
Rechtbank
- Rechtbank Zeeland-West-Brabant Werknemer wordt op staande voet ontslagen. In het verleden is meermalen gecorrespondeerd over niet juist en tijdig factureren. Het ontslag op staande voet is gegrond op het niet tijdig retourneren van de Z-schijf. Dat ontslag op staande voet houdt geen stand aangezien de Z-schijf wel tijdig was geretourneerd. De kantonrechter ontbindt de arbeidsovereenkomst zonder toekenning van een vergoeding. De werknemer heeft niet voldaan aan redelijke instructies van de werkgever ten aanzien van zijn taken/facturatie. De pensioenclaim van de werknemer wijst hij af aangezien daarvoor onvoldoende informatie is overgelegd. 20-01-2023
- Rechtbank Den Haag Geschil over de vraag of een ex-militair die was uitgezonden naar Libanon in aanmerking komt voor een militair invaliditeitspensioen wegens PTSS en persoonlijkheidsstoornis. Defensie heeft de aanvraag afgewezen. De verzekeringsarts zag geen causaal verband met de militaire dienst. De persoonlijkheidsstoornis is te herleiden tot aanleg en predispositie. De PTSS moet worden toegerekend aan een geweldsincident uit 2009. Het bezwaar van de ex-militair is door Defensie afgewezen. De door eiser ingebrachte medische stukken bieden geen reden voor twijfel aan de juistheid van het rapport van de verzekeringsarts. De rechtbank acht het beroep ongegrond. 16-01-2023
- Rechtbank Rotterdam Kern van het geschil is de vraag of werkgever de middelloonregeling van een werkneemster mocht wijzigen naar een premieovereenkomst. De kantonrechter oordeelt dat de werkgever daarvoor een onvoldoende zwaarwichtig belang heeft aangetoond ten opzichte van het belang van werkneemster bij handhaving van de middelloonregeling. Werkgever heeft niet aangetoond dat de middelloonregeling niet meer kan worden uitgevoerd. Bovendien heeft de werkgever de kantonrechter er niet van overtuigd dat het aangaan van de middelloonregeling voor alleen werkneemster (bij Nationale Nederlanden), kostentechnisch gezien, niet van haar gevergd kan worden. Het belang van werkneemster bij behoud van de pensioenregeling is gelegen in zekerheid ten opzichte van onzekerheid. Anticipatie op het uitgangspunt van de premieovereenkomst in de nieuwe Pensioenwet is onvoldoende. Niet vast is komen te staan dat werkneemster er met de beschikbare premieregeling niet of nauwelijks op achteruit gaat. 13-01-2023
- Rechtbank Zeeland-West-Brabant Afwikkeling echtscheiding op basis van huwelijkse voorwaarden met koude uitsluiting en een periodiek verrekenbeding. Partijen zijn het eens over toewijzing huurrecht echtelijke woning aan man. Door vrouw opgebouwd pensioen bij ABP hoeft niet verevend te worden. De rechtbank oordeelt over de afwikkeling van onder meer de inboedel en de auto’s. 03-01-2023