Update
Beste lezers,
Welkom bij de tweede jaargang van Pensioenrecht Updates, editie 11. Daarin vindt u een overzicht van vijftien in november 2019 gepubliceerde uitspraken over pensioen. U kunt hier klikken om de pdf vanaf de website te downloaden.
Pensioenrechtspraak voor u geselecteerd
In de Pensioenrecht Updates vindt u een selectie van de belangrijkste rechtspraak over de arbeidsvoorwaarde pensioen. Op die manier bent u altijd op de hoogte van relevante rechtspraak over pensioen.
Uitspraak van de maand
Drie keer Hoge Raad: eenzijdige wijziging, slapend dienstverband en verhaalsrecht
Deze maand deed de Hoge Raad drie pensioenuitspraken. De eerste zaak ging over de vraag of een werkgever voldoende zwaarwichtig belang had om eenzijdig een werknemersbijdrage in te voeren bij werknemers. De Hoge Raad liet de uitspraak van het hof in stand dat de werkgever onvoldoende zwaarwichtig belang (bedrijfseconomische noodzaak) had aangetoond voor dat loonoffer. A-G Drijber had nog geconcludeerd tot vernietiging (ECLI:NL:HR:2019:1869).
Arbeidsrechtelijk werd reikhalzend uitgekeken naar het oordeel van de Hoge Raad over de slapende dienstverbanden. Uitgangspunt van de Hoge Raad is dat na langdurige arbeidsongeschiktheid een werkgever moet ingaan op een verzoek van een werknemer om de arbeidsovereenkomst te beëindigen met toekenning van de wettelijke transitievergoeding. Dat is anders wanneer de werkgever een gerechtvaardigd belang heeft bij instandhouding van de arbeidsovereenkomst, zoals reële integratie. Dat belang is niet het door de werknemer bijna bereikt hebben van de pensioengerechtigde leeftijd (ECLI:NL:HR:2019:1734; vgl. ECLI:NL:RBROT:1019:8422).
De derde uitspraak van de Hoge Raad ging over de situatie waarin een werkgever recht heeft op schadevergoeding jegens een aansprakelijke persoon ten bedrage van het door hem aan een zieke of arbeidsongeschikte werknemer betaalde loon (art. 6:107a BW). Dat verhaalsrecht omvat niet de pensioenpremies die de werkgever heeft afgedragen ten behoeve van de werknemer (ECLI:NL:HR:2019:1784).
Uitspraken, vragen of opmerkingen zijn welkom
De redactie ontvangt graag niet op rechtspraak.nl gepubliceerde uitspraken en vragen of opmerkingen over deze nieuwsbrief. U kunt mailen naar pr-updates@budh.nl.
Tot de volgende update.
Mark Heemskerk
Hoogleraar pensioenrecht Radboud Universiteit Nijmegen
Advocaat-partner held (www.heldlaw.nl)
e-mail: mark@heldlaw.nl / m.heemskerk@jur.ru.nl
Hoge Raad
- Hoge Raad De werkgever heeft op basis van een eenzijdig wijzigingsbeding de verdeling van de pensioenpremie over de werkgever en de werknemer ten nadele van de werknemer gewijzigd. De werknemer meent dat de werkgever daarvoor een onvoldoende zwaarwichtig belang had. De Hoge Raad oordeelt dat de rechter een belangenafweging moet maken tussen het belang van de werkgever bij wijziging en het belang van de werknemer bij instandhouding van de arbeidsvoorwaarde. Het belang van de werkgever moet zodanig zwaarwichtig zijn dat het belang van de werknemer daarvoor moet wijken op grond van redelijkheid en billijkheid. In het oordeel van het hof ligt besloten dat het belang van de werkgever bij de wijziging van de onderhavige arbeidsvoorwaarde, afgezet tegen het belang van de werknemers bij ongewijzigde instandhouding van de arbeidsvoorwaarde, niet zodanig zwaarwichtig is, dat het belang van de werknemers, van wie een ‘loonoffer’ wordt verlangd, op gronden van redelijkheid en billijkheid moet wijken voor het belang van de werkgever. Het hof heeft daarbij grote betekenis toegekend aan zijn – in cassatie niet bestreden – oordeel dat voor het loonoffer geen bedrijfseconomische noodzaak bestaat. 29-11-2019
- Hoge Raad Prejudiciële vraag aan de Hoge Raad of het door artikel 6:107a lid 2 BW aan de werkgever toegekende recht op schadevergoeding jegens een aansprakelijke persoon ten bedrage van het door hem aan een zieke of arbeidsongeschikte werknemer betaalde loon, mede omvat de pensioenpremies die de werkgever heeft afgedragen ten behoeve van de werknemer. Het werknemersgedeelte van de pensioenpremie die de werkgever verplicht heeft afgedragen tijdens ziekte of arbeidsongeschiktheid van een werknemer, valt onder het loonbegrip van artikel 6:107a BW. Het werkgeversgedeelte van de pensioenpremie valt niet onder dit loonbegrip. Artikel 6:107a lid 2 BW moet zo worden uitgelegd dat de werkgever geen verhaalsrecht heeft voor het werknemersgedeelte van de pensioenpremie. Verhaal voor het werkgeversgedeelte van de pensioenpremie is alleen al daarom niet mogelijk omdat dit gedeelte van de pensioenpremie niet valt onder het loonbegrip van artikel 6:107a BW. 15-11-2019
- Hoge Raad Hoge Raad beantwoordt prejudiciële vragen over slapend dienstverband en gehoudenheid werkgever om transitievergoeding te betalen. Uitgangspunt is dat een werkgever na langdurige arbeidsongeschiktheid gehouden is op grond van goed werkgeverschap om in te stemmen met een voorstel van de werknemer om de arbeidsovereenkomst te beëindigen met wederzijds goedvinden onder toekenning van de wettelijke transitievergoeding. Dat is anders wanneer de werkgever een gerechtvaardigd belang heeft bij instandhouding van de arbeidsovereenkomst, zoals reële integratie. Dat belang is niet het bijna bereikt hebben van de pensioengerechtigde leeftijd. 08-11-2019
Hof
- Gerechtshof 's-Hertogenbosch Vrouw maakt aanspraak op afstorting deel ouderdomspensioen dat door man als dga in eigen beheer is opgebouwd. De dga meent dat hij op grond van het echtscheidingsconvenant slechts gehouden is tot afstorting wanneer hij zijn eigen pensioen bij een verzekeraar onderbrengt. Het hof oordeelt aan de hand van de Haviltex-norm dat de vrouw aanspraak kan maken op afstorting van het haar toekomende deel van het ouderdomspensioen. 12-11-2019
- Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden Werknemer neemt vanaf 1971 deel aan pensioenregeling pensioenfonds. Hij meent dat het pensioenfonds zijn ouderdomspensioen te laag heeft vastgesteld. Het hof oordeelt dat een deel van zijn vordering is verjaard en dat het pensioenfonds op veel punten het pensioenreglement juist heeft toegepast. Ten aanzien van de premievrije voortzetting van zijn ouderdomspensioen is het pensioenfonds uitgegaan van een te laag percentage. Het hof draagt het Pensioenfonds op een nieuwe berekening van het ouderdomspensioen te maken voor dat deel. 02-04-2019
Rechtbank
- Rechtbank Rotterdam Vrouw vordert na echtscheiding € 425.840 compensatie voor gemiste pensioenopbouw omdat zij gedurende 25 jaar als huisvrouw geen pensioen kon opbouwen. De rechtbank wijst die vordering af. Indien de man pensioen heeft opgebouwd dat onder de wet verevening pensioenrechten bij scheiding valt, kan de vrouw de daarvoor geldende procedure volgen. 13-11-2019
- Rechtbank Den Haag Vrouw maakt na scheiding aanspraak op verevening ouderdomspensioen van door man bij Europees Octrooibureau opgebouwd pensioen. Rechtbank heeft geoordeeld dat verevend moet worden. Door man overgelegde berekeningen zijn niet op briefpapier EOB en zonder handtekening. Vrouw mag in redelijkheid verwachten dat man een schrijven van EOB overlegt. Rechtbank veroordeelt man om per datum waarop hij pensioengerechtigde leeftijd bereikt de helft van het ouderdomspensioen maandelijks vooruit te betalen. 13-11-2019
- Rechtbank Limburg Na strafontslag raadsgriffier verhaalt de gemeente de kosten op hem. De gemeente heeft beslag gelegd onder ABP op pensioenbetalingen aan hem. Hij vordert opheffing althans maximering van het beslag. De rechter oordeelt dat niet is gesteld dat de beslagvrije voet niet is gerespecteerd of anderszins vast is komen te staan dat het beslag onrechtmatig is. 24-10-2019
- Rechtbank Rotterdam Bijna gepensioneerde werkneemster heeft een slapend dienstverband. Zij vordert transitievergoeding in kort geding. Rechtbank oordeelt dat in stand laten slapend dienstverband in strijd is met goed werkgeverschap. De werkgever moet de arbeidsovereenkomst opzeggen in verband met het op korte termijn bereiken van de AOW-gerechtigde leeftijd door werkneemster en de transitievergoeding betalen. 23-10-2019
- Rechtbank Amsterdam Geschil over de vraag of de aftopping van de ontslagvergoeding in het sociaal plan van ABN-AMRO leeftijdsdiscriminatie is. De rechtbank oordeelt in navolging van het hof dat de aftopping verboden leeftijdsonderscheid vormt. De aftopping is nietig. De werknemer heeft recht op een vergoeding ter grootte van de inkomensderving tot aan de AOW-leeftijd. 30-09-2019
- Rechtbank Rotterdam DNB heeft niet ingestemd met de voorgenomen benoeming van eiser als lid van een belanghebbendenorgaan van een pensioenfonds. Hij is onvoldoende geschikt geacht vanwege gebrek aan (basis)kennis op het pensioengebied. 22-07-2019
- Rechtbank Oost-Brabant Gepensioneerde eist toepassing van een oud pensioenreglement. Het hof oordeelt dat werknemer door ondertekening in 1987 akkoord is gegaan met polisoverdracht aan het pensioenfonds. Toestemming van zijn echtgenote daarvoor was niet vereist. De Pensioenwet was nog niet van toepassing. Het nieuwe pensioenreglement werd daardoor van toepassing. 09-07-2019
Centrale Raad van Beroep
Antillen
- Gerecht in eerste aanleg van Curaçao Landsbesluit Curaçao van 12 juni 2019 om medisch specialisten van 65 jaar uit te sluiten van zorgcontracten vanaf 2020. Vereniging van medisch specialisten stelt dat de uitsluiting onrechtmatig is wegens onder meer leeftijdsdiscriminatie en rechtszekerheidsbeginsel. Gerecht oordeelt dat bij tijdige overgangsmaatregel het belang van de vereniging vervalt. Zonder tijdige overgangsmaatregel verbiedt het gerecht toepassing te geven aan het Landsbesluit. 21-11-2019
- Gerecht in Eerste Aanleg van Aruba Ingevolge de Landsverordening algemeen pensioen is iedere werkgever verplicht om ten behoeve van zijn werknemers een pensioenverzekering af te sluiten en daartoe maandelijks de totale pensioenpremie, bestaande uit een werknemers- en een werkgeversgedeelte, af te dragen. Dat brengt met zich dat de tussen partijen gesloten arbeidsovereenkomst, die strekt tot het ontduiken van een wettelijke bepaling, ingevolge artikel 3:40 lid 1 van het Burgerlijk Wetboek (BW) als in strijd met de goede zeden en de openbare orde – al dan niet gedeeltelijk – nietig is. 29-10-2019